اسرا دوغان / مهرى آريانفر
54
حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى )
حق نان و نمك شاهانه از تاريخ 1182 ] 82 ] ، رفع شد . رسومات مذكوره از آن زمان تا اكنون تغيير نكرده ، حتى از يك ايرانى نيز اخذ نشده است . پىدرپى در حدود ، معابر و در زيارتگاهها كه ضابطان و حكام و متوليان حضور دارند ، اكيداً تأكيد شده تا قصور نشود . دولت عليّه ، صداقت و اخلاص داشته و مورد اعتماد اين دولت است . ولى حجاج و زوار ايران تزوير مىكنند و ادعاهاى دروغين خود را با عناوينى چون : به خدا سوگند و قسم به نام پادشاه كريم صاحبشوكت ، قسم به نان و نمك ، عنوان كرده ، كه به معناى اغفال است . فى 6 شوال 1189 ، [ مهر ] BOA . Hatt Humayun , 07 / 00218 / a - 1 7 . اتهام تجاوز قواى ايرانى به سرحدات عثمانى تحرير سفير ايران ، عبداللهبيگ به بيگلربيگىافندى 1189 . . . 6 . ديروز به مجلس عالىجناب حضرت صاحبدولت ، صدراعظم تشرف يافتم و با آقاى كدخداى صاحبسعادت و نيز با رئيسافندى ملاقات شد . شفاهاً در هر خصوص صحبت شد و بعد از آن تحرير گرديد بنده طى 48 روز با سرعت به درعيه « 1 » رسيدم . به محض ورودم نامهاى نوشتم و بيان كردم كه حرامزادههايى گاه و بىگاه كيفيت احوالى درباره حضرت وكيل و اهالى ايران به دربار عطوفت مىنويسند كه صحيح نمىباشد . اين موضوع براى جهاندارى ، روشن و معلوم شده است كه رفع اختلال ، به اراده دو طرف بستگى دارد . بنده هنگام ورود به حدود قارص ، در خصوص تعيين عساكرى در سمت بغداد و بصره ، تحقيق كردم . آنچه درباره مأموريت و حركت اين عساكر شنيده مىشود ، محقق است . بر مبناى دوستى حضرت وكيل و مردم ايران ، توجه لشكر دولت عليّه به آن حوالى ، نياز است .
--> ( 1 ) . شهرى در سرزمين نجد كه امروزه در شمال غربى رياض قرار دارد .